Pracę z pacjentem w ramach fizjoterapii (rehabilitacji) bądź z klientem w formie treningu personalnego warto rozpocząć od przeprowadzenia szczegółowego badania postawy, które pozwoli wykryć ewentualne wady postawy ciała.

CELE BADANIA NA POTRZEBY FIZJOTEERAPII (REHABILITACJI) ORAZ TRENINGU PERSONALNEGO:
1. Ułatwia postawienie pełnej diagnozy (określenie celu)
2. Ułatwia ustalenie określonego postępowania poprzez dobór odpowiednich ćwiczeń
3. Ułatwia bieżącą korekcję ściśle ustalonego postępowania
4. Gwarantuje ocenę wyników stosowanego postępowania

 

Metody oceny postawy ciała


Badanie rozpoczynamy wywiadem, którego celem jest pozyskanie istotnych informacji o pacjencie (kliencie) i o jego chorobie, dysfunkcji (celu). Po ukończeniu badania podmiotowego (wywiadu) przechodzimy do OCENY POSTAWY CIAŁA, która stanowi element składowy badania przedmiotowego.

NEUTRALNA POSTAWA CIAŁA…
To zharmonizowany układ poszczególnych części ciała względem siebie oraz względem osi mechanicznej ciała, utrzymywany przy minimalnym napięciu układu nerwowego oraz mięśniowego. Obraz neutralnej postawy ciała w pozycji stojącej urzeczywistnia m.in. przebieg umownych pionów. Tzw. osie symetrii ciała ułatwiają ocenę danej postawy.

PION TYLNY: guzowatość potyliczna zewnętrzna - wyrostek kolczysty C7 - w równej odległości od brzegów przyśrodkowych łopatek - szpara pośladkowa - w równej odległości od stawów kolanowych oraz kostek przyśrodkowych.

PION PRZEDNI: środek czoła (punkt między brwiami) - szczyt bródki - środek krtani - w równej odległości od brodawek sutkowych - pępek - środek spojenia łonowego - w równej odległości od stawów kolanowych oraz kostek przyśrodkowych.

PION BOCZNY: otwór słuchowy zewnętrzny (płatek ucha) - środek stawu ramiennego (środek wyrostka barkowego) - trzony kręgów lędźwiowych - szczyt grzebienia talerza biodrowego - nieco z tyłu środka stawu biodrowego - nieco z przodu osi stawu kolanowego - nieco z przodu w stosunku do kostki bocznej - staw piętowo-sześcienny

OCENA POSTAWY CIAŁA – OD CZEGO ZACZĄĆ?
Ocenę postawy ciała dokonujemy w pozycji stojącej swobodnej, analizując pozycje poszczególnych części ciała względem siebie oraz względem osi mechanicznej ciała, wyszukując ewentualne odejścia od neutralnej pozycji poszczególnych części ciała. Zwracając uwagę na budowę, proporcję oraz symetrie.
Oceniamy pacjenta, oglądając go odpowiednio w widoku z przodu, boku i tyłu (pacjent do badania powinien być rozebrany).

OCENA WIDOKU Z PRZODU

1. Ustaw pacjenta przodem do siebie przed tablicą posturograficzną.

Widoku z przodu pozwoli na obserwacje pozycji palców, stóp, kolan oraz całej kończyny dolnej, umożliwi również zwrócić uwagę na wygląd żeber pozycję stawu ramienno-łopatkowego oraz głowy.

Oceń pozycję stóp. Stopy powinny być ustawione równolegle względem siebie bądź skierowane nieco na zewnątrz (8°-10°). Na neutralną pozycje stopy będzie wskazywać ustawienie kostki bocznej oraz zewnętrznej krawędzi stopy w jednej płaszczyźnie pionowej. W widoku z tyłu ścięgno Achillesa powinno przebiegać podobnie jak powyżej w linii pionowej. Każde odejście od neutralnej pozycji stopy świadczy o supinacyjnym bądź pronacyjnym ustawienie stopy. Supinacyjne ustawienie stopy charakteryzuję się najczęściej nadmiernym obciążeniem zewnętrznej krawędzi stopy oraz nadmiernie ukształtowanym łukiem podłużnym przyśrodkowym stopy, na takie ustawienie stopy będzie wskazywać nadmierne wychylenie kostki bocznej w kierunku do boku w stosunku do zewnętrznej krawędzi stopy. Odwrotnie sytuacja ma się do pronacyjnego ustawienie stopy.

W widoku z przodu rzepki powinny być skierowane w kierunku do przodu. Ich skierowanie w kierunku do środka będzie świadczyć o rotacji wewnętrznej w stawie biodrowym, która może być skorelowana również z ustawieniem stóp do środka. Kierowanie się rzepek w kierunku do zewnątrz będzie świadczyć o rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym, która może być skorelowana z ustawieniem stóp do zewnątrz. Obserwacja ustawienie kłykci kości udowej ułatwi określenie rotacji w stawie biodrowym. W widoku z tyłu oba kłykcie powinny znajdować się w tej samej pozycji. Przy wewnętrznej rotacji w stawie biodrowym, kłykieć przyśrodkowy kości udowej będzie przesunięty bardziej w kierunku tylnym, natomiast kłykieć boczny kości udowej przemieści się bardziej w kierunku przednim. Odwrotna sytuacja ma się do rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym.

W widoku z przodu kończyny dolne powinny być ustawione w pozycji pośredniej pomiędzy ustawieniem koślawym, a szpotawym. W pozycji neutralnej kość udowa z kością piszczelową formują kąt 195° (patrząc od strony przyśrodkowej). Szpotawe ustawienie kończyn dolnych powiązane jest z formowaniem przez obie te kości kąta poniżej 180°. Koślawe ustawienie kończyn dolnych powiązane jest z formowanie przez obie te kości kąta powyżej 195°.

Oceń ustawienie stawu ramienno-łopatkowego, który z racji skierowania części dłoniowej ręki w kierunku tylnym może świadczyć o zwiększonej rotacji wewnętrznej w obrębie stawu ramienno-łopatkowe, która jest ściśle powiązana z protrakcją łopatki. Natomiast ta obserwacja nie zawsze musi świadczyć o rotacji barku, a o pronacji przedramienia.

Ocenę zakończ analizą ustawienia głowy, a co za tym idzie odcinka szyjnego kręgosłupa. W pozycji neutralnej pion przedni przebiega przez środek czoła, szczyt bródki oraz środek krtani. Każde odchylenie od neutralnej pozycji głowy będzie świadczyć o bocznym zgięciu szyi...