Możliwość izolowanej pracy mięśnia obszernego przyśrodkowego (głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego) to temat wzbudzający kontrowersje. Większość terapeutów sądzi, że takie owo „izolowanie” ma rację bytu...

Podejście anatomiczne do zagadnienia zastosował Hubbard wraz ze współpracownikami, próbując ustalić czy istnieje możliwość izolowanej pracy VMO (części skośnej mięśnia obszernego przyśrodkowego).

 

Najczęściej VM (mięsień obszerny przyśrodkowy) podzielony jest na 2 części:


- vastus medialis longus (VML)
- vastus medialis oblique (VMO)

Uważa się, że to VMO odpowiada za utrzymanie prawidłowego toru rzepki od strony przyśrodkowej ze względu na skośny przebieg włókien. W tym badaniu nie stwierdzono rozdzielności VMO od VML (części długiej mięśnia obszernego przyśrodkowego), co sugeruje, że VMO nie jest oddzielnym mięśniem. Każda próba separacji wymagała zniszczenia włókien mięśniowych.

Wielu badaczy w przeszłości natrafiło na niezależne unerwienie, co doprowadziło do hipotezy, że VMO jest oddzielnym mięśniem. Dalsze analizy pozwoliły jednakże na stwierdzenie, że nerwy te są powierzchownymi odnogami nerwu udowego, prowadzącymi do dystalnych jednostek ruchowych, częścią czuciową z nerwu odpiszczelowego lub unerwieniem dążącym do torebki stawowej stawu kolanowego. Autorzy twierdzą, że bez izolowanego unerwienia, VMO nie może być aktywowana niezależnie, a to działanie nerwu udowego pobudza cały VM do skurczu i wyprostu w stawie kolanowym.

Historycznie, wielu badaczy twierdziło, że mięsień prosty uda jest głównym prostownikiem, a VM odpowiada jedynie za ostatnie 15 stopni wyprostu (Lieb, Perry). Boucher z zespołem przyjrzał się aktywności VM u pacjentów z PFPS (zespołem bólowym przedniego przedziału stawu kolanowego). Odkryli, że VM i VL (mięsień obszerny boczny) nie są bardziej aktywne w ostatnich stopniach wyprostu. U pacjentów z PFPS dostrzegalny jest zmniejszony stosunek VM:VL w porównaniu do grupy kontrolnej. Te różnice są przypisywane niekorzystnej biomechanicznej sytuacji (zwiększony kąt Q). Co ciekawe, gdy kąt Q był mniejszy stosunek VM:VL był normalny.

Powers zauważył różnice w aktywności VM i VL, jednakże dotyczyło to osób z nieprawidłowym ustawieniem rzepki. Zmniejszona aktywność VM nie była jednak przyczyną nieprawidłowego ustawienia rzepki i jej zwiększonego pochylenia. Okazało się, że atrofia VM związana jest ze skośnym przebiegiem włókien, obniżeniem przyczepu i cienkością powięzi, pokrywającej VM w porównaniu z resztą mięśni z grupy czworogłowego. Atrofia VM jest więc tak naprawdę spowodowana atrofią całego mięśnia czworogłowego.

Artykuł przeglądowy, któremu się przyjrzeliśmy, obejmował 20 różnych prac badawczych. Autorzy wywnioskowali, że VMO nie może być samodzielnie aktywowana i wzmacniana (Smith). Tylko 3 prace wykazały możliwość samodzielnej aktywacji VMO. Każde z 3 badań przeprowadzane było w różnych kątach zgięcia stawu kolanowego i miało też zarazem kilka błędów metodologicznych.

Popularne ćwiczenia mięśnia czworogłowego w otwartym łańcuchu (knee extention) wydają się więc nie wywoływać zwiększonego napięcia w samej VMO, a mięśnia czworogłowego w sposób kompleksowy. Istnieją jednak bardziej bezpieczne ćwiczenia dla stawu kolanowego, które również zapewniają silną aktywację. I to również całej grupy mięśniowej.

Z problematyką aktywacji VMO spotykamy się dziś często. Odpowiedzi nie sposób udzielić w krótkiej formule blogowej. Tym bardziej, że wiedzę „po korek” serwujemy na „Movement Strategy”.